7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/style/manual.tr.xsl"?>
5d01f40ffd657dd2ac567aacd93cabd162ddfa79coar<!-- English Revision: 1174747:1673932 (outdated) -->
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi<!-- =====================================================
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.org>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.org>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi========================================================== -->
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Licensed to the Apache Software Foundation (ASF) under one or more
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi contributor license agreements. See the NOTICE file distributed with
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi this work for additional information regarding copyright ownership.
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi The ASF licenses this file to You under the Apache License, Version 2.0
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi (the "License"); you may not use this file except in compliance with
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi the License. You may obtain a copy of the License at
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Unless required by applicable law or agreed to in writing, software
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi distributed under the License is distributed on an "AS IS" BASIS,
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi WITHOUT WARRANTIES OR CONDITIONS OF ANY KIND, either express or implied.
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi See the License for the specific language governing permissions and
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi limitations under the License.
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun <p>Apache HTTPD, içerik uzlaşımını HTTP/1.1 belirtiminde bahsedildiği şekliyle
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi destekler. Bir özkaynağın en iyi gösterimini, tarayıcının sağladığı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi karakter kodlaması, karakter kümesi, dil, ortam türü gibi kullanıcı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi tercihlerine bağlı olarak seçebilir. Ayrıca, tarayıcının kullanıcı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi tercihlerini tam yansıtamadığı durumlarda istekleri daha akıllıca ele
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi alabilmeyi sağlayacak bir takım özelliklere de sahiptir.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>İçerik uzlaşımı öntanımlı olarak derlenen
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <module>mod_negotiation</module> modülü tarafından sağlanır.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi<section id="about"><title>İçerik Uzlaşımı Hakkında</title>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Bir özkaynağın bir çok farklı gösterimi olabilir. Örneğin, bir belgenin
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi farklı ortam türleri ve/veya farklı diller için gösterimleri olabilir.
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi En uygun seçimi yapmanın tek yolu kullanıcıya bir liste verip seçmesini
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi istemektir. Bununla birlikte sunucunun bu seçimi kendiliğinden yapması
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi da mümkündür. Tarayıcılar isteğin bir parçası olarak kullanıcı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi tercihlerini de gönderdiğinden bu istendiği gibi çalışır. Örneğin bir
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi tarayıcı, kullanıcısınının mümkünse Fransızca içerik tercih ettiğini
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi yoksa İngilizce içeriğe de razı olabileceğini belirtebilirdi.
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Tarayıcılar bu tercihleri başlıkta belirtirler. Tarayıcı sadece Türkçe
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi içerik istendiğini şöyle belirtebilirdi:</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Bu tercihin yerine getirilebilmesininin sadece, desteklenen diller
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi arasında bu dilin varlığına ve istenen belgenin bu dilde bir
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi gösteriminin bulunmasına bağlı oluşuna dikkat ediniz.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Daha karmaşık bir istek örneği olarak, tarayıcının Fransızca ve
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi İngilizce içerik kabul etmeye ayarlandığını fakat Fransızcayı tercih
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi ettiğini ve çeşitli ortam türlerini kabul etmekle birlikte salt metin ve
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi diğer metin türlerinden ziyade HTML tercih ettiğini, ayrıca, diğer ortam
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi türleri üzerinde GIF veya JPEG tercih ettiğini fakat başka çare yoksa
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi her ortam türüne de izin verdiğini belirtiyor olsun:</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Accept-Language: fr; q=1.0, en; q=0.5<br />
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Accept: text/html; q=1.0, text/*; q=0.8, image/gif; q=0.6, image/jpeg;
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi q=0.6, image/*; q=0.5, */*; q=0.1
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun <p>httpd, HTTP/1.1 belirtiminde tanımlanan şekliyle ‘sunucu yönetiminde’
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>Accept-Language</code>, <code>Accept-Charset</code> ve
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>Accept-Encoding</code> istek başlıklarını tamamen destekler.
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun httpd ayrıca, RFC 2295 ve RFC 2296’da tanımlanan bir deneysel uzlaşım
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi olarak ‘şeffaf’ içerik uzlaşımını da destekler. Fakat ‘özellik
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi uzlaşımını’ bu RFC’lerde tanımlandığı gibi desteklemez.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Bir <strong>özkaynak</strong> bir URI (RFC 2396) tarafından betimlenen
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi kavramsal bir öğedir. Apache gibi bir HTTP sunucusu, ortam türü,
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi karakter kümesi, kodlama ve saire ile tanımlanmış bir bayt dizisi
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi şeklindeki her gösterimiyle, özkaynaklara kendi isim alanları dahilinde
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi erişim sağlar. Her özkaynağın aynı anda bir veya daha fazla gösterimi
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi mevcut olabileceği gibi hiç mevcut olmayabilir de. Eğer çok sayıda
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi gösterim mevcutsa, bu özkaynağın <strong>uzlaşılabilir</strong>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi olduğundan ve her gösteriminin bir <strong>çeşitlilik</strong>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi oluşturduğundan bunun da uzlaşımın <strong>boyutlar</strong>ından
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi kaynaklandığından bahsedilebilir.</p>
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun<section id="negotiation"><title>httpd’de İçerik Uzlaşımı</title>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Bir özkaynak üzerinde uzlaşılırken gösterim çeşitlerinin her biri
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi hakkında sunucuya bilgi verilmesi gerekir. Bu iki yolla yapılabilir:</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <li>Ya gösterim çeşitlerini içeren dosyaların isimleriyle eşleşmeyi
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi sağlayan bir tür eşlemi kullanılır (bir <code>*.var</code> dosyası
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi gibi).</li>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <li>Ya da sunucu örtük bir dosya ismi kalıbı eşleşmesinin ardından
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi sonuçlar arasından seçim yapar; buna ‘Çoklu Görünüm’ araması adı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi verilir.</li>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <section id="type-map"><title>Bir türeşlem dosyası kullanmak</title>
d5df4099e7c3562140b1aef21bd76e8c8bd22476nilgun <p>Bir türeşlem dosyası, <code>type-map</code> eylemcisi ile ilişkili bir
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun belgedir (ya da eski httpd yapılandırmaları ile geriye uyumluluk için,
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>application/x-type-map</code> <glossary>MIME türü</glossary>nde
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi bir belgedir). Bu özelliği kullanmak için, yapılandırmada bir tür
d5df4099e7c3562140b1aef21bd76e8c8bd22476nilgun eşleyici olarak her dosya ismi uzantısı için bir <code>type-map</code>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi eylemcisi tanımlamalısınız. Bu, sunucu yapılandırma dosyasında en iyi
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi şöyle yapılabilir:</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Türeşlem dosyaları kendilerini tanımlayan özkaynak ile aynı isimde
8bddfcd7ad08c4191aa50126018ba883397e124dnilgun olmalı ve isim bir <code>.var</code> uzantısı içermelidir. Aşağıdaki
8bddfcd7ad08c4191aa50126018ba883397e124dnilgun örneklerde özkaynak ismi <code>foo</code> olduğundan türeşlem dosyasının
8bddfcd7ad08c4191aa50126018ba883397e124dnilgun <p>Bu dosya her gösterim çeşidi için bir girdi içermelidir; bu girdiler
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi ardarda belirtilen HTTP biçem başlık satırlarından oluşur. Farklı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi gösterimlerin girdileri bir boş satırla diğerlerinden ayrılır. Aynı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi girdi içinde boş satır kullanılamaz. Bir eşlem dosyasını bir birleşik
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi öğenin tamamı için bir girdi ile başlatmak adet olmuştur (ise de, bu
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi gerekli değildir, hele yoksayılacaksa hiç gerekli değildir). Eşlem
8bddfcd7ad08c4191aa50126018ba883397e124dnilgun dosyası için aşağıda bir örnek verilmiştir.</p>
8bddfcd7ad08c4191aa50126018ba883397e124dnilgun <p>Bu dosyadaki URI'ler türeşlem dosyasının yerine görelidir. Dolayısıyla,
8bddfcd7ad08c4191aa50126018ba883397e124dnilgun bu dosyaların aynı dizinde bulunması beklenirse de bu gerekli değildir.
8bddfcd7ad08c4191aa50126018ba883397e124dnilgun Aynı sunucuda bulunan tüm dosyalar için türeşlem dosyasındaki gibi mutlak
8bddfcd7ad08c4191aa50126018ba883397e124dnilgun veya göreli URI'ler belirtebilirsiniz.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi URI: misal<br />
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Content-language: en<br />
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Content-language: fr, de<br />
d5df4099e7c3562140b1aef21bd76e8c8bd22476nilgun <p>Ayrıca, <code>MultiViews</code> etkin olsa bile bir türeşlem dosyasının
d5df4099e7c3562140b1aef21bd76e8c8bd22476nilgun dosya ismi uzantılarının taranmasına göre öncelik alacağına dikkat
d5df4099e7c3562140b1aef21bd76e8c8bd22476nilgun ediniz. Eğer gösterimler bu örnekteki resim dosyasında olduğu gibi
d5df4099e7c3562140b1aef21bd76e8c8bd22476nilgun farklı kaynak üstünlüklerine sahipseler, ortam türünün <code>qs</code>
d5df4099e7c3562140b1aef21bd76e8c8bd22476nilgun parametresi kullanılarak kaynak üstünlükleri belirtilebilir: </p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi URI: misal<br />
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Content-type: image/jpeg; <strong>qs=0.8</strong><br />
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Content-type: image/gif; <strong>qs=0.5</strong><br />
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Content-type: text/plain; <strong>qs=0.01</strong><br />
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p><code>qs</code> değerleri 0.000-1.000 değer aralığı içinde
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi belirtilebilir. 0.000 <code>qs</code> değerine sahip gösterimin asla
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi seçilmeyeceğine dikkat ediniz. Bir <code>qs</code> değeri belirtilmeyen
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi gösterimlerin kaynak üstünlüğü 1.000 kabul edilir. <code>qs</code>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi parametresinin belirttiği değer istemcinin yeteneklerinden bağımsız
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi olarak olası gösterimler arasında göreli bir üstünlük ifade eder.
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Örneğin bir fotoğraf sözkonusu olduğunda bir JPEG dosyasının kaynak
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi üstünlüğü bir ASCII çiziminkinden yüksek olacaktır. Diğer taraftan özgün
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi resim bir ASCII çizim olduğu takdirde, ASCII çizim, bir JPEG gösterimine
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi göre öncelikli olacaktır. Bu nedenle <code>qs</code> değeri özkaynağın
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi doğasına bakarak belirlenir.</p>
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun href="mod/mod_negotiation.html#typemaps" >mod_negotiation</a> modülünün
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi belgesinde bulabilirsiniz.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <section id="multiviews"><title>Çoklu Görünümler</title>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p><code>MultiViews</code>, <code>httpd.conf</code> dosyasındaki veya
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi (<directive module="core">AllowOverride</directive> yönergesinin
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi değerine bağlı olarak) <code>.htaccess</code> dosyalarındaki <directive
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi module="core" type="section">Directory</directive>, <directive
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi module="core" type="section">Location</directive> veya <directive
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi module="core" type="section">Files</directive> bölümleri içinde
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <directive module="core">Options</directive> yönergeleri ile
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi belirtilebilen, dizine özgü bir seçenektir. Yalnız, dikkatli olun,
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>Options All</code> yaparak <code>MultiViews</code> seçeneğini
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi etkin kılamazsınız; seçeneği ismiyle açıkça belirtmelisiniz.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p><code>MultiViews</code> şöyle etki eder: Sunucudan,
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>MultiViews</code> seçeneğinin etkin olduğu <code>/bir/dizin</code>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi dizininden <code>filanca</code> dosyası için bir istekte bulunulmuşsa
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi fakat dizinde bu dosya yoksa, sunucu dizin içeriğini
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>filanca.*</code> dosyaları için tarar ve bu dosyalar için
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi istemcinin ismiyle talep ettiği ortam türlerini ve kodlamaları
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi kullanarak bir türeşlem dosyası uydurup bu gösterimler arasından
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi istemcinin gereksinimlerine en uygun gösterimi seçer.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p><code>MultiViews</code> ayrıca, sunucunun bir dizin içeriğini
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi listelemeye çalıştığı durumda <directive module="mod_dir"
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi >DirectoryIndex</directive> yönergesi ile belirtilen dosya için de bir
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi arama tertipleyebilir. Eğer yapılandırma dosyalarında</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>şeklinde bir atama varsa ve dizinde <code>index.html</code> ve
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>index.html3</code> dosyaları varsa sunucu bunlar arasından hakem
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi sıfatıyla bir seçim yapacaktır; ama bu ikisi yerine dizinde sadece
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>index.cgi</code> mevcutsa sunucu sadece bu dosyayı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi çalıştıracaktır.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Okunan dizinde bulunan dosyalar arasında <code>mod_mime</code>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi tarafından tanınan karakter kümesi, içerik türü, dil ve kodlama
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi başlıklarına uygun gösterim uzantılarından birine sahip bir dosya yoksa
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi sonuç <directive module="mod_mime">MultiViewsMatch</directive>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi yönergesiyle yapılan tanıma bağlı olur. Bu yönerge hangi diğer dosya
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi uzantılarının, eylemcilerin veya süzgeçlerin çok gösterimli uzlaşımla
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi ilintileneceğini belirler.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi<section id="methods"><title>Uzlaşım Yöntemleri</title>
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun <p>httpd’nin, bir türeşlem dosyası veya dizin içindeki bir dosya
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi sayesinde belli bir özkaynağın gösterim çeşitlerinin bir listesini elde
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi ettikten sonra ‘en uygun’ gösterime karar vermek için kullanabileceği
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun iki yöntem vardır. httpd’nin içerik uzlaşım özelliklerinin kullanımı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi sırasında uzlaşımın nasıl yerine getirileceği ile ilgili ayrıntıları
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi bilmek aslında gerekli değildir. Bununla birlikte belgenin kalanında bu
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi konu açıklanmaya çalışılmıştır.</p>
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun <li>Normal durumda <strong>sunucu yönetiminde httpd uzlaşım
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi algoritması</strong> kullanılır. Bu algoritma aşağıda ayrıntılı olarak
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun açıklanmıştır. Bu algoritma kullanıldığı zaman, httpd, en iyi sonuca
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi ulaşmak için bazen belli boyutların üstünlük katsayılarıyla ‘oynar’.
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun httpd’nin bu katsayılarla oynama işini nasıl yaptığı aşağıda daha
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi ayrıntılı açıklanmıştır.</li>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <li>İstemci bu işlem için özellikle RFC 2295’te tanımlanan mekanizmanın
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi kullanılmasını isterse <strong>şeffaf içerik uzlaşımı</strong>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi kullanılır. Bu uzlaşım yöntemi, en uygun gösterimin seçilmesi
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi konusunda tarayıcıya tam denetim imkanı verir; dolayısıyla sonuç
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi tarayıcının bu işlem için kullandığı algoritmanın başarısına bağlıdır.
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Şeffaf uzlaşım sürecinin bir parçası olarak, tarayıcı, RFC 2296’da
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi tanımlanan ‘gösterim çeşidini uzaktan seçme algoritması’nın
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun çalıştırılmasını httpd’den isteyebilir.</li>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <section id="dimensions"><title>Uzlaşımın Boyutları</title>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <columnspec><column width=".15"/><column width=".85"/></columnspec>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <td>Tarayıcı ortam türü tercihlerini <code>Accept</code> başlık alanı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi ile belirtir. Her öğenin kendine özgü bir üstünlük katsayısı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi olabilir. Gösterimin açıklaması da ayrıca bir kaynak üstünlüğüne
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <td>Tarayıcı dil tercihlerini <code>Accept-Language</code> başlık
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi alanı ile belirtir. Her öğenin kendine özgü bir üstünlük katsayısı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi olabilir. Gösterimler bir kaç dilde olabileceği gibi hiç bir dille
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi ilişkilendirimemiş de olabilir.</td>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <td>Tarayıcı kodlama tercihlerini <code>Accept-Encoding</code> başlık
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi alanı ile belirtir. Her öğenin kendine özgü bir üstünlük katsayısı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi olabilir.</td>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <td>Tarayıcı karakter kümesi tercihlerini <code>Accept-Charset</code>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi başlık alanı ile belirtir. Her öğenin kendine özgü bir üstünlük
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi katsayısı olabilir. Gösterim çeşitleri karakter kümesini ortam
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi türünün bir parametresi olarak belirtebilirler.</td>
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun <section id="algorithm"><title>httpd Uzlaşım Algoritması</title>
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun <p>httpd, tarayıcıya döndürülecek en uygun gösterim çeşidini (varsa)
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi seçmek için aşağıdaki algoritmayı kullanabilir. Bu algoritma pek de
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi yapılandırılabilir değildir. Şöyle çalışır:</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <li>Önce her uzlaşım boyutu için ilgili <em>Accept*</em> başlık alanına
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi bakılıp her gösterim çeşidine bir üstünlük katsayısı atanır. Eğer
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi boyutlardan bazıları için ilgili <em>Accept*</em> başlığı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi uygulanabilir değilse bu boyut elenir ve sonuçta hiçbir gösterim
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi çeşidi kalmasza 4. adıma atlanır.</li>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <li>‘En uygun’ gösterim çeşidi bir eleme süreciyle seçilir. Bu süreç
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi sırasında aşağıdaki sınamalar sırayla uygulanır. Sınamalardan
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi geçemeyen bir gösterim çeşidi elenir. Sınamaların bir aşamasında tek
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi bir gösterim çeşidi kalırsa bu en uygun eşleşme olarak seçilmiş olur
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi ve 3. adıma atlanır. Eğer birden fazla gösterim çeşidi kalırsa sonraki
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi sınamaya geçilir.
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <li><code>Accept</code> başlığındaki üstünlük katsayısı ile
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi gösterimin ortam türünde belirtilen kaynak üstünlüğünün çarpımı en
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi büyük olan gösterim çeşidi seçilir.</li>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <li>En yüksek dil üstünlük katsayısına sahip gösterim çeşidi seçilir.
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <li>En uygun dil eşleşmesine sahip gösterim çeşidini seçmek için
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi önce varsa <code>Accept-Language</code> başlığındaki dil
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi sıralamasına bakılır, aksi takdirde <code>LanguagePriority</code>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi yönergesi ile atanmışsa oradaki dil sıralamasına bakılır.</li>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <li>En yüksek ‘seviyeden’ ortam parametresine (text/html ortam türü
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi sürümünü belirtmekte kullanılır) sahip gösterim çeşitleri
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi seçilir.</li>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <li><code>Accept-Charset</code> başlık satırında belirtilene bakarak
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi en uygun karakter kümesine sahip gösterim çeşitleri seçilir.
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Alenen dışlanmadıkça ISO-8859-1 kabul edilebilir karakter
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi kümesidir. <code>text/*</code> ortam türüne sahip gösterim
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi çeşitlerinden belli bir karakter kümesi ile ilişkilendirilmemiş
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi olanların karakter kümesinin ISO-8859-1 olduğu varsayılır.</li>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <li>ISO-8859-1 karakter kümesi ile ilişkilendirilmemiş gösterim
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi çeşitleri seçilir. Böyle hiçbir gösterim yoksa bütün gösterimler
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi seçilir.</li>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <li>En uygun kodlamaya sahip gösterim çeşitleri seçilir. Tarayıcı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi tarafından kabul edilebilir kodlamaya sahip gösterim çeşitleri
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi varsa bunlar seçilir. Yoksa kodlanmış ve kodlanmamış gösterim
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi çeşitleri karışık olarak mevcutsa sadece kodlanmamış olanlar
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi seçilir. Eğer bütün gösterim çeşitlerinin sadece kodlanmış ya da
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi sadece kodlanmamış gösterimleri mevcutsa hepsi seçilir.</li>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <li>En küçük içerik uzunluğuna sahip gösterim çeşitleri seçilir.</li>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <li>Kalan gösterim çeşitlerinin ilki seçilir. Bu ilk, ya türeşlem
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi dosyasında listelenen ilk çeşittir ya da gösterimler bir dizinden
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi okunuyorsa ASCII kod sıralamasına göre ilk sıradaki dosya ismine
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi sahip gösterimdir.</li>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <li>Algoritma, artık seçilmiş en uygun gösterim çeşidine sahipse bu
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi artık yanıt olarak döndürülebilir. HTTP yanıt başlığı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>Vary</code>’ye uzlaşım boyutları atanır (tarayıcı ve
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi arabellekler özkaynağı kaydederken bu bilgiyi kullanırlar)
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi ve algoritma sonlandırılır.</li>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <li>Buraya gelinmişse hiçbir gösterim seçilmemiş demektir (hiçbiri
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi tarayıcı tarafından kabul edilebilir bulunmadığından dolayı).
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Gövdesinde mevcut gösterim çeşitlerini listeleyen bir HTML belgesi 406
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi durum koduyla döndürülür (406: ‘kabul edilebilir bir gösterim yok’).
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Ayrıca HTTP <code>Vary</code> başlığında gösterim çeşitliliğinin
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi boyutları belirtilir.</li>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi<section id="better"><title>Üstünlük Değerleriyle Oynamak</title>
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun <p>httpd bazen yukarıdaki httpd uzlaşım algoritmasının kesin sonucunun
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi beklenenden farklı olması için üstünlük değerleriyle oynar. Bunu tam ve
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi doğru bilgi göndermeyen tarayıcılar için algoritmadan en iyi sonucu elde
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi etmek amacıyla yapar. Bazen günümüzün en tanınmış tarayıcıları bile çoğu
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi durumda yanlış bir seçimle sonuçlanmayacaksa <code>Accept</code> başlık
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi bilgilerini göndermemektedir. Eğer tarayıcı eksiksiz ve doğru bilgi
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun gönderirse httpd bu değerlerle oynamayacaktır.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <section id="wildcards"><title>Ortam Türleri ve Dosyaismi Kalıpları</title>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p><code>Accept:</code> istek başlığı ortam türü tercihlerini yansıtır.
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Ayrıca, * bir dizge ile eşleşmek üzere "image/*" veya "*/*" gibi ortam
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi türü kalıpları da içerebilir. Dolayısıyla şöyle bir istek,</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>diğer türler gibi "image/" ile başlayan ortam türlerini kabul
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi edilebilir kılacaktır. Bazı tarayıcılar ortam türlerini örtük olarak
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi elde etmek amacıyla hep bu tür kalıplar gönderirler. Örnek:</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Accept: text/html, text/plain, image/gif, image/jpeg, */*
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Bunun amacı, açıkça listelenmiş türlerin tercih edildiğini, fakat
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi farklı gösterimler varsa onların da kabul edilebileceğini belirtmektir.
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Üstünlük değerlerini doğrudan kullanarak tarayıcılar gerçekte ne
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi istediklerini şuna benzer şekilde belirtebilirler:</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Accept: text/html, text/plain, image/gif, image/jpeg, */*; q=0.01
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Açıkça belirtilen türler için üstünlük katsayısı belirtilmemiştir,
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi dolayısıyla üstünlük katsayılarının 1.0 (en yüksek) olduğu
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi varsayılmaktadır. */* kalıbı 0.01 gibi çok daha düşük bir öncelik
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi belirtmektedir. Bu bakımdan, ancak, açıkça belirtilen türlerden
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi hiçbirinin bulunmaması halinde diğer türler eşleşecektir.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Eğer <code>Accept:</code> başlığı <em>hiçbir</em> <code>q</code>
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun katsayısı içermiyorsa ve başlıkta "*/*" belirtilmişse, httpd istenen
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi davranışı taklit etmek için bu kalıba 0.01 katsayısını atar. Keza
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi "type/*" kalıbına da 0.02 katsayısını atar (yani, */* kalıbına göre
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi tercihli olur). Eğer <code>Accept:</code> alanındaki her ortam türü bir
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>q</code> katsayısı içeriyorsa bu özel değerler uygulanmaz.
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Dolayısıyla gerekli bilgiyi açıkça bildiren tarayıcılardan gelen
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi istekler umulduğu gibi işlem görecektir.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <section id="exceptions"><title>Dil Uzlaşımında İstisnalar</title>
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun <p>httpd 2.0’dan itibaren, uzlaşım algoritmasına, bir eşleşme bulmak
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi konusunda algoritma başarılı olamadığı takdirde hoş bir son çareye izin
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi vermek için bazı istisnalar eklenmiştir.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>İstemci sunucudan bir sayfa istediğinde, sunucu, tarayıcı tarafından
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi gönderilen <code>Accept-language</code> başlığıyla eşleşen tek bir sayfa
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi bulamadığı takdirde istemciye ya “Kabul edilebilir bir gösterim çeşidi
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi yok” ya da “Çok sayıda seçim belirtilmiş” yanıtını döndürür. Bu hata
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun iletilerinden kaçınmak için bu gibi durumlarda httpd
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>Accept-language</code> başlığını yoksaymaya ayarlanabilir. Böylece
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi istemcinin isteğine tam olarak uymasa da bir belge sağlanır. Bu hata
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi iletilerinin birini veya her ikisini de geçersiz kılmak için <directive
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi module="mod_negotiation">ForceLanguagePriority</directive> yönergesi
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi kullanılabilir ve sunucunun kararını <directive
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi module="mod_negotiation">LanguagePriority</directive> yönergesine
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi dayanarak vermesi sağlanabilir.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Sunucu ayrıca, tam bir eşleşme bulunmadığı zaman lehçelerle de eşleşme
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi arayabilir. Örneğin, bir istemci Britanya İngilizcesi
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi (<code>en-GB</code>) ile yazılmış belgeler için istekte bulunursa,
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi sunucu normalde HTTP/1.1 standardına göre bir belgenin basitçe
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>en</code> olarak imlenmesine izin vermez. (Bir okuyucu Britanya
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi İngilizcesini anlıyor ama genel İngilizceyi anlamıyor diye
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>Accept-Language</code> başlığında <code>en</code> değil de
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>en-GB</code>’yi belirtmesinin hemen hemen daima bir yapılandırma
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi hatasına yol açacağına dikkat ediniz. Maalesef, mevcut istemcilerin çoğu
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi öntanımlı yapılandırmalarında buna benzer şeyler yapmaktadır.) Bununla
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi birlikte, başka bir dille eşleşme mümkün değilse ve sunucu “Kabul
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi edilebilir bir gösterim çeşidi yok” hatasını döndürmeye hazırsa veya
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <directive module="mod_negotiation" >LanguagePriority</directive> son
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi çaresine ayarlanmışsa alt küme belirtimini yok sayacak ve
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>en</code> belge isteklerine <code>en-GB</code> belgelerle yanıt
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun verecektir. httpd, lehçenin üyesi olduğu anadili, istemcinin kabul
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi edilebilir diller listesine örtük olarak düşük bir üstünlük değeri ile
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi ekler. Yalnız şuna dikkat edin, eğer istemci tercihini "en-GB; q=0.9,
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi fr; q=0.8" olarak belirtirse ve sunucuda sadece "en" ve "fr" belgeleri
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi varsa sunucu "fr" belge ile yanıt verecektir. HTTP/1.1 belirtimi ile
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi uyumluluğu sağlamak ve düzgün yapılandırılmış istemcilerle gerektiği
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi gibi çalışabilmek için bu gereklidir.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Gelişmiş tekniklerin (çerezler, özel URL yolları gibi) desteklenmesi
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun sırasında, kullanıcının tercih ettiği dili saptamak için httpd 2.0.47
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi sürümünden beri <module>mod_negotiation</module> modülü
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>prefer-language</code> <a href="env.html">ortam değişkenini</a>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi tanımaktadır. Değişken mevcutsa ve uygun bir dil yaftası içeriyorsa
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <module>mod_negotiation</module> uygun gösterimi seçmeyi deneyecektir.
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Böyle bir gösterim çeşidi mevcut değilse normal uzlaşım işlemi
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi uygulanacaktır.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi SetEnvIf Cookie "language=(.+)" prefer-language=$1<br />
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Header append Vary cookie
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <title>Şeffaf İçerik Uzlaşımının Genişletilmesi</title>
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun <p>httpd, şeffaf içerik uzlaşımı protokolünü (RFC 2295) şöyle genişletir:
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Sadece içerik kodlamasına özgü olmak üzere gösterim çeşidi listelerinde
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi gösterim çeşitlerini imlemek için yeni bir <code>{encoding ..}</code>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi elemanı kullanılır. RVSA/1.0 algoritmasının (RFC 2296) gerçeklenimi,
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi listedeki kodlanmış gösterim çeşitlerini tanımak ve onları
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>Accept-Encoding</code> başlık alanıyla ilgili olarak kabul
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi edilebilir kodlamalara aday gösterim çeşitleri olarak kullanmak üzere
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi genişletilmiştir. RVSA/1.0 gerçeklenimi, en uygun gösterim çeşidi
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi seçiminin öncesinde hesaplanmış üstünlük katsayısını virgülden sonra beş
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi haneye yuvarlamaz.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi<section id="naming"><title>Hiperbağlar ve İsimlendirme Uzlaşımları</title>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Eğer dil uzlaşımı kullanıyorsanız ve birden fazla dosya ismi uzantısına
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi sahip dosyalarınız varsa uzantıların sıralamasının normalde uygunsuz
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi düştüğü farklı isimlendirme yaklaşımlarında bulunabilirsiniz (ayrıntılar
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi için <a href="mod/mod_mime.html#multipleext">mod_mime</a> belgesine
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi bakınız).</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Bir MIME türü uzantısına sahip bir dosyanın (<code>html</code> gibi),
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi kodlanmış bir gösterimi (<code>gz</code> gibi) mevcut olabilir. Bu
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi dosyanın ayrıca farklı dillerdeki gösterimleri için de bir uzantısı
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Hiperbağ olarak geçerli ve geçersiz bazı dosya ismi örnekleri:</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <columnspec><column width=".2"/><column width=".2"/>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Yukarıdaki tabloya bakarak hiperbağlarda bir dosya ismini uzantısız
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi olarak (<code>misal</code> gibi) kullanmanın daima mümkün olduğunu
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun farkedeceksiniz. Böylece bir belgenin asıl türünü gizleyebilir ve
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi sonradan bir hiperbağ değişikliği yapmaksızın örneğin
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <code>html</code>’den <code>shtml</code> veya <code>cgi</code>’ye
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi geçebilirsiniz.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Hiperbağlarda MIME türlerini (<code>misal.html</code> gibi) kullanmaya
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi devam etmek istiyorsanız dil uzantısı MIME türü uzantısının sağında
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi<section id="caching"><title>Arabellekler Hakkında</title>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>Bir arabellek, bir gösterimi istek URL’si ile ilişkilendirerek saklar.
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi Böylece, sonradan aynı URL için bir istek yapıldığında kaydettiği
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi gösterimi kullanabilir. Fakat özkaynak sunucuyla uzlaşılan türdeyse
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi arabelleğe ilk istenen çeşit saklanmış olacağından isteğe yanlış
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun gösterimle yanıt verilmiş olacaktır. Bunun olmaması için httpd, normal
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi olarak içerik uzlaşımının sonucu olarak döndürülen tüm yanıtları
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun HTTP/1.0 istemciler tarafından arabelleklenemez olarak imler. httpd
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi ayrıca, uzlaşımlı yanıtların arabelleklenmesini mümkün kılan HTTP/1.1
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi protokolünü de destekler.</p>
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi <p>HTTP/1.0 uyumlu istemcilerden (bir tarayıcı veya arabellek) gelen
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi istekler için, uzlaşıma konu yanıtların arabelleklenmesini mümkün kılmak
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi >CacheNegotiatedDocs</directive> yönergesi kullanılabilir. Bu yönerge
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi argümansızdır ve sunucu genelinde veya sanal konakların
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi yapılandırılmasında kullanılabilir. Bunun HTTP/1.1 istemcilerinden gelen
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi isteklere bir etkisi yoktur.</p>
0f8e51a88c016cac46e17ba4f298b58136fbfaf5nilgun <p>HTTP/1.1 istemciler için, httpd, yanıtın uzlaşım boyutlarını göstermek
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi üzere bir <code>Vary</code> HTTP yanıt başlığı gönderir. Arabellekler bu
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi bilgiyi sonraki istekleri yerel kopyadan sunarken kullanabilirler. Bir
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi arabelleğin uzlaşım boyutlarına bakmaksızın yerel kopyasını kullanmaya
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi teşvik etmek için <code>force-no-vary</code> <a href="env.html#special"
7927661fe7cf1c0c2eac0e9b1d146c2a2f6eb4eftakashi</manualpage>